Główna > Matura > Gramatyka > Elipsa – pomijanie wyrazów
🎓 Poziom C1 — Matura RozszerzonaElipsa – pomijanie wyrazów
Lingwistyczna sztuka redukcji — celowe pomijanie wyrazów, które są gramatycznie wymagane, lecz oczywiste z kontekstu.
💪 Ćwicz ten temat (76 zadań) →Dzięki elipsie zdania stają się mniej powtarzalne (w piśmie) lub bardziej naturalne i dynamiczne (w mowie), a my unikamy brzmienia jak zaprogramowany robot.
- Elipsa tekstowa (unikanie powtórzeń w zdaniach złożonych) i sytuacyjna (pomijanie podmiotu/operatora w konwersacji)
- Nie nadużywaj elipsy sytuacyjnej w tekstach formalnych — w rozprawce nie "zjadaj" podmiotów
- W zdaniach współrzędnie złożonych (and, but, or) pomijamy powtarzający się czasownik lub podmiot
- Po bezokoliczniku często zostawiamy samo "to", sygnalizując pominiętą czynność
Budowa zdania
| Typ | Schemat | Przykład |
|---|---|---|
| Mowa potoczna (elipsa początkowa) | [Pominięty podmiot/operator] + reszta zdania | (Have you) Got a minute? / (I am) Looking forward to it. |
| Zdania współrzędnie złożone | Zdanie 1 + and/but + [pominięty podmiot/orzeczenie] + nowa informacja | I ordered white wine, and she (ordered) red (wine). |
| Zdania przydawkowe | Rzeczownik + [pominięty that/which/who] + podmiot + czasownik | The book (that) I am reading is fascinating. |
| Konstrukcje z bezokolicznikiem | ...czasownik + to + [pominięty czasownik główny] | I didn't want to go, but I had to (go). |
Zastosowanie
-
Unikanie redundancji w języku pisanym
Some students chose to study biology, others (chose to study) chemistry. -
Zwięzłość w zdaniach względnych
The man (who/whom) we met yesterday is a famous author. -
Naturalność w szybkiej konwersacji
(Do you) Want some coffee? / (It) Sounds good to me. -
Unikanie powtórzeń po operatorach i modalnych
He said he would help me, but he didn't (help me).
Częste błędy
⚠️ Na co uważać
Wymagane na Maturze (poziom C1)
Elipsa jest stale testowana w zadaniach z luką i transformacjach. Często w luce brakuje tylko zaimka "that" lub spójnika, a uczniowie próbują wcisnąć całe frazy. Umiejętność skracania zdań względnych (np. przez imiesłowy) gwarantuje dodatkowe punkty za bogactwo językowe.
Ściągawka przed klasówką
Ściągawka przed klasówką
📋Częste pytania
Czy pomijanie słów nie jest traktowane jako błąd lub niedbalstwo?
W formalnym piśmie pomijanie podmiotu — tak. Ale elipsa tekstowa (unikanie powtarzania rzeczownika/czasownika) to dowód wysokiej kompetencji językowej.
Skąd wiedzieć, czy zaimek "that" jest podmiotem?
Spójrz, co po nim jest. Jeśli czasownik (The car that hit him) — to podmiot, nie można usunąć. Jeśli osoba wykonująca czynność (The car that I bought) — można opuścić.
Czy "See you!" to pełnoprawne zdanie?
Tak, to zdanie eliptyczne (od "I will see you"). W codziennej komunikacji spełnia swoją funkcję doskonale.
Czy w rozprawce mogę napisać "Some like apples, others oranges"?
Tak, to tzw. gapping — całkowicie poprawne w języku formalnym i literackim, unika powtórzenia słowa "like".
Kontynuuj naukę
Wolisz uczyć się z lektorem? Sprawdź korepetycje z angielskiego — stacjonarnie w Koszalinie lub online w całej Polsce.